در صنعت بسته بندی همیشه بحث بر سر این است:
کاغذ یا پلاستیک؟
قابل بازیافت یا ساخته شده از مواد بازیافتی؟
دوستدار محیط زیست یا پایدار؟
اما گفت و گویی که با یکی از دوستان داشتم، باعث شد به یک نکته مهم فکر کنم. شاید ما بیش از حد روی «جنس بسته بندی» تمرکز کرده ایم و نه روی «سیستمی» که آن بسته بندی در آن قرار می گیرد. یک پاکت کاغذی، صرفا به دلیل کاغذی بودن، پایدارترین گزینه نیست. همان طور که یک بسته بندی لمینتی پلاستیکی هم لزوما بدترین انتخاب نیست. پاسخ درست را باید در کل چرخه عمر بسته بندی جست وجو کرد.
به این سوال ها فکر کنید:
✅ چه میزان ماده اولیه مصرف می شود؟
✅ رد پای کربن تولید آن چقدر است؟
✅ حمل و نقل آن به چه میزان انرژی یا سوخت نیاز دارد؟
✅ آیا بسته بندی به اندازه کافی از محصول محافظت می کند و از هدررفت مواد غذایی جلوگیری می کند؟
✅ آیا در عمل امکان جمع آوری، تفکیک و بازیافت آن وجود دارد؟
✅ آیا زیرساخت لازم برای شکل گیری اقتصاد چرخشی فراهم است؟
در بسیاری از کاربردها، یک بسته بندی انعطاف پذیر سبک وزن ممکن است رد پای کربن کمتری نسبت به یک بسته بندی کاغذی سنگین تر داشته باشد؛ زیرا مواد اولیه کمتری مصرف می کند و حمل و نقل آن نیز انرژی کمتری می طلبد. از سوی دیگر، اگر کاغذ بتواند نیازهای عملکردی محصول را برآورده کند و سیستم بازیافت مناسبی برای آن وجود داشته باشد، می تواند انتخابی بسیار مناسب باشد.
همچنین توسعه بسته بندی های انعطاف پذیر تک ماده ای قابل بازیافت، فرصت های جدیدی ایجاد کرده است؛ راهکارهایی که هم از محصول به خوبی محافظت می کنند و هم قابلیت بازیافت بالاتری دارند. آینده صنعت بسته بندی، رقابت میان کاغذ و پلاستیک نیست. موضوع اصلی، انتخاب بسته بندی مناسب برای کاربرد مناسب است؛ آن هم در کنار سیستم های کارآمد جمع آوری، بازیافت و استفاده مجدد.
پایداری، فقط به انتخاب یک ماده اولیه خلاصه نمی شود.
- پایداری یعنی طراحی درست.
- یعنی زیرساخت مناسب.
- یعنی نگاه سیستمی.
اگر در صنعت بسته بندی فعالیت می کنیم، وقت آن رسیده که از شعارهای بازاریابی فاصله بگیریم و تصمیم های خود را بر پایه علم، ارزیابی چرخه عمر و اصول اقتصاد چرخشی بگیریم.
به نظر شما، در ۱۰ سال آینده کدام عامل بیشترین تاثیر را بر پایداری صنعت بسته بندی خواهد داشت؟
1️⃣ استفاده بیشتر از بسته بندی های کاغذی
2️⃣ گسترش بسته بندی های انعطاف پذیر تک ماده ای قابل بازیافت
3️⃣ توسعه زیرساخت های جمع آوری و بازیافت
4️⃣ گسترش سیستم های بسته بندی قابل استفاده مجدد
یا فکر می کنید آینده از مسیر دیگری رقم خواهد خورد؟
