آیا تا به حال رنگی را با اسپکتروفتومتر تایید کرده اید، اما بعد از تغییر نور، دیده اید که رنگ متفاوت به نظر می رسد؟ این می تواند متامریسم باشد. دو نمونه ممکن است تحت یک ترکیب مشخص از منبع نور و ناظر، از نظر بصری یکسان به نظر برسند یا مقادیر رنگ سنجی بسیار مشابهی داشته باشند.اما نور را تغییر دهید… و تفاوت ناگهان ظاهر می شود.

D65
Illuminant A
Fluorescent lighting
LED lighting

در این شرایط، رنگی که کاملا مناسب به نظر می رسید، ممکن است ناگهان «شیفت» کند یا دیگر با رنگ مرجع مطابقت نداشته باشد.

منحنی های طیفی چه چیزی به ما می گویند؟

وقتی دو نمونه دارای منحنی های طیفی متفاوت هستند و این منحنی ها چندین نقطه تقاطع دارند، که معمولا سه نقطه یا بیشتر است، این موضوع می تواند نشانه ای قوی از رفتار متامریک باشد.

وقتی منحنی ها در سراسر طیف بسیار مشابه باشند، شرایط بسیار بهتری داریم: تطابق طیفی (Spectral Match).

و این یکی از مهم ترین مفاهیم در کنترل عملی رنگ است.

اما چرا متامریسم اتفاق می افتد؟

زیرا رنگ فقط به جوهر مربوط نمی شود.

رنگ حاصل برهم کنش میان این سه عامل است:

نور + جسم + ناظر

به همین دلیل، مقدار ΔE باید همیشه در چارچوب شرایط اندازه گیری تفسیر شود؛ از جمله منبع نور، ناظر، هندسه اندازه گیری و سایر پارامترها.

چطور می توانیم آن را کنترل کنیم؟

هنگام بازتولید یک رنگ موجود، به ویژه در چاپ و بسته بندی:

✅ اندازه گیری با اسپکتروفتومتر

✅ تحلیل منحنی های طیفی

✅ ارزیابی رنگ تحت بیش از یک منبع نور

✅ استفاده از لایت باکس در صورت نیاز

✅ مقایسه رنگ استاندارد و نمونه تحت شرایط یکسان

✅ محاسبه شاخص متامریسم در مواردی که کاربرد به آن نیاز دارد

و یک اصل مهم در فرمولاسیون رنگ وجود دارد:

هرچه ترکیب طیفی رنگ بازتولیدشده به رنگ اصلی نزدیک تر باشد، خطر شکست متامریک یا عدم تطابق ناشی از متامریسم معمولا کمتر خواهد بود.

این موضوع به ویژه زمانی اهمیت پیدا می کند که مواد مختلف باید از نظر بصری با یکدیگر تطابق داشته باشند؛ مانند جوهرها، زیرلایه ها، لیبل ها، بسته بندی ها یا قطعاتی که توسط تامین کنندگان مختلف تولید می شوند.