از قفسههای فروشگاههای زنجیرهای گرفته تا رویدادهای بزرگ ورزشی در سراسر جهان، بستهبندیهای کاغذی به یکی از مهمترین موضوعات بحث در حوزه پایداری تبدیل شدهاند. با تلاش شرکتها برای کاهش وابستگی به مواد مبتنی بر سوختهای فسیلی و وضع مقررات جدید بستهبندی از سوی دولتها، برندهای بیشتری به سمت جایگزینهای مبتنی بر الیاف روی می آورند.

تقاضای عمومی عامل محرک تغییر
مصرفکنندگان نقش فزایندهای در سرعت بخشیدن به حرکت به سمت بستهبندیهای کاغذی ایفا می کنند. پژوهشی که در جریان هفته اقدام اقلیمی لندن منتشر شد، نشان داد ۷۴ درصد مردم خواهان آن هستند که رویدادهای بزرگ ورزشی، مانند جام جهانی FIFA، تنها از بستهبندیهای غذایی بدون پلاستیک استفاده کنند. این موضوع نشاندهنده حمایت روزافزون افکار عمومی از جایگزینهای پلاستیکهای یکبارمصرف متداول است.
همین پژوهش همچنین نشان داد ۸۰ درصد مردم معتقدند بستهبندی مواد غذایی باید تا حد امکان بدون پلاستیک باشد، در حالی که تقریباً نیمی از افراد نمی دانستند بسیاری از ظروف کاغذی غذای بیرونبر همچنان دارای لایههای پلاستیکی پنهان هستند.¹
کاغذمحورسازی چیست؟
کاغذمحورسازی (Paperisation) به روند رو به رشد جایگزین کردن بستهبندیهای پلاستیکی با گزینههای کاغذی و مبتنی بر الیاف، در مواردی که انجام این کار از نظر عملی امکانپذیر است، گفته می شود.
این روند هماکنون در طیف گستردهای از محصولات در حال وقوع است. برای مثال، سوپرمارکتهایی مانند Sainsbury’s در حال عرضه ظروف کاغذی برای میوه و سبزیجات هستند، خردهفروشان کیسههای پستی پلاستیکی را با پاکتهای کاغذی جایگزین می کنند و برندها نیز با استفاده از کاغذ، مقوای کنگرهای و الیاف قالبگیریشده، بستهبندیهای خود را به جای پلاستیکهای متداول بازطراحی می کنند.²
هدف، جایگزین کردن تمام محصولات پلاستیکی نیست. بلکه موضوع انتخاب ماده مناسب برای کاربرد مناسب، در عین کاهش مصرف پلاستیک غیرضروری و حمایت از اقتصاد چرخشی است.
مقررات، این تغییر را سرعت می بخشند
تقاضای مصرفکنندگان تنها عامل محرک این تغییر نیست. قوانین جدید نیز شرکتها را به بازنگری در انتخابهای خود برای بستهبندی تشویق می کنند.
مقررات بستهبندی و پسماند بستهبندی اتحادیه اروپا (PPWR) با هدف قابل بازیافت کردن تمام بستهبندیهای عرضهشده در بازار اتحادیه اروپا تا سال ۲۰۳۰ و همزمان کاهش بستهبندیهای غیرضروری تدوین شده است.³ در بریتانیا نیز مسئولیت توسعهیافته تولیدکننده (EPR) شرکتها را به طراحی بستهبندیهایی تشویق می کند که جمعآوری و بازیافت آنها آسانتر باشد. با تحول مقررات همزمان با تغییر انتظارات مصرفکنندگان، کاغذمحورسازی به یکی از سریعترین حوزههای نوآوری در صنعت بستهبندی تبدیل شده است.
آینده ازآنِ الیاف است
کاغذمحورسازی نشاندهنده تغییر گستردهتری در نحوه نگاه شرکتها به بستهبندی است. به جای اینکه تنها این پرسش مطرح باشد که بستهبندی چگونه می تواند از محصول محافظت کند، شرکتها بیش از گذشته به این موضوع توجه می کنند که پس از مصرف بستهبندی چه اتفاقی برای آن رخ می دهد.
بستهبندیهای مبتنی بر الیاف، از طریق ترکیب مواد تجدیدپذیر، تامین مسئولانه مواد اولیه، طراحی نوآورانه و سیستمهای موثر بازیافت، به حرکت صنعت به سمت آیندهای چرخشیتر کمک می کنند.
با ادامه پیشرفت فناوری و افزایش سرمایهگذاری برندها در راهکارهای کاغذی، به نظر می رسد کاغذمحورسازی همچنان یکی از روندهای تعیینکننده صنعت بستهبندی در این دهه باقی بماند؛ نه به این دلیل که قرار است جایگزین تمام مواد دیگر شود، بلکه به این دلیل که در حال تغییر دادن نگاه ما به بستهبندی است.