درک تفاوت های بین RGB، CMYK، CMYKOGV و رنگ های اسپات

Pantone اغلب درخواست هایی برای اطلاعات بیشتر درباره فضاهای رنگی مختلف و این که چه زمانی، چگونه و چرا باید از آنها استفاده کرد، دریافت می کند. پیش از بررسی برخی از گزینه های موجود، ابتدا به سرعت مشخص کنیم که فضای رنگی چیست. به ساده ترین بیان، فضای رنگی سازمان دهی مشخصی از رنگ های موجود در یک سیستم یا مدل رنگی است که برای نمایش یک تصویر دیجیتال استفاده می شود.

در این راهنما خواهید آموخت:

• فضای رنگی چیست؟
• فضاهای رنگی کجا و چه زمانی استفاده می شوند؟
• اصطلاحات فضای رنگی
• فضاهای رنگی مختلف کدام اند؟
• CIELAB / LAB
• RGB
• CMY
• CMYK
• CMYK+
• تفاوت RGB و CMYK چیست؟
• بهترین سیستم رنگی برای چاپ کدام است؟
• چاپ رنگ اسپات
• راهنماهای فضای رنگی Pantone

فضای رنگی چیست؟

پیش از بررسی انواع مختلف فضاهای رنگی، با یک تعریف روشن و ساده از فضای رنگی شروع کنیم. فضای رنگی مدلی کاربردی برای درک و مشخص کردن قابلیت های رنگی یک دستگاه، فایل دیجیتال و حتی سیستم بینایی انسان است. عملکرد اصلی یک فضای رنگی، تعریف نمایش های قابل بازتولید از رنگ هاست. طراحان در یک فضای رنگی کار می کنند تا اطمینان حاصل کنند که رنگ های یکسان بتوانند بارها و بارها به شکلی یکسان توصیف شوند.

برخی از رایج ترین فضاهای رنگی مورد استفاده در طراحی شامل سیستم های اختیاری مانند مجموعه Pantone، در کنار سیستم های ریاضی ساختاریافته ای مانند Adobe RGB، sRGB و CIELAB هستند.

فضای رنگی روشی کاربردی برای سازمان دهی رنگ هاست تا قابلیت های رنگی یک دستگاه یا فایل دیجیتال را درک کنیم. هنگام تلاش برای بازتولید رنگ روی دستگاهی دیگر، فضاهای رنگی می توانند نشان دهند که آیا قادر خواهید بود جزییات سایه ها و هایلایت ها و اشباع رنگ را حفظ کنید و هر یک تا چه اندازه ممکن است دچار افت شوند. به این ترتیب، فضاهای رنگی در ترکیب با پروفایل سازی رنگ که توسط دستگاه های فیزیکی مختلف پشتیبانی می شود، عمل می کنند.

فضاهای رنگی کجا و چه زمانی استفاده می شوند؟

محصولات و نرم افزارهای دیجیتال مختلف از انواع مختلف فضاهای رنگی استاندارد استفاده می کنند و برخی فضاهای رنگی دامنه رنگی گسترده تری نسبت به سایرین دارند. می دانیم که همه طراحان به طور رسمی درباره تفاوت های میان فضاهای رنگی آموزش ندیده اند و تعداد بسیار کمتری نیز زمان دارند تا خودشان به دنبال پاسخ بگردند. اما این اطلاعات می تواند برای صاحبان برند و طراحانی که می خواهند بدانند چگونه رنگ های پرقدرت، زنده و واقعی مورد نظر خود را در پروژه هایشان حفظ کنند، یا بهتر درک کنند هنگام چاپ یا نمایش این رنگ ها روی صفحه نمایش چه انتظاری داشته باشند، تفاوت زیادی ایجاد کند. بنابراین، بیایید انواع مختلف رنگ هایی را که در راهنماهای Pantone، در سایت ما و همچنین در نرم افزار طراحی شما ارائه می شوند، بررسی کنیم.

تعریف فضاهای رنگی: Gamut، Gamma و White Point

پیش از بررسی سیستم های مختلف رنگی، باید برخی اصطلاحات مورد استفاده برای تعریف فضاهای رنگی را درک کنید. به ویژه برای طراحان و چاپکاران، سه اصطلاح کلیدی برای تعریف یک فضای رنگی وابسته به دستگاه استفاده می شود: gamut، gamma و white point.

گستره رنگی یا gamut به محدوده ای از رنگ ها گفته می شود که یک فضای رنگی را تعریف می کنند؛ در اصل مجموعه ای از ته رنگ های ممکن و حداکثر اشباع مربوط به آنهاست. Gamut را می توان به راحتی روی یک نمودار دوبعدی ترسیم کرد، اما با این کار هنوز فضای رنگی را به طور کامل تعریف نکرده ایم. برای این کار به یک بعد سوم، یعنی luminance، نیاز داریم.

منحنی gamma یا منحنی tone mapping به تعریف یک توزیع غیرخطی مشخص از مقادیر luminance مربوط می شود. می توانید اطلاعات بیشتری درباره ویژگی های رنگ، از جمله luminance، در اینجا کسب کنید.

White point مجموعه ای از مقادیر یا مختصات رنگ سنجی است که برای تعریف رنگ «سفید» در ثبت، کدگذاری یا بازتولید تصویر استفاده می شود. بسته به کاربرد یا فضای رنگی، برای دستیابی به نتایج قابل قبول، تعاریف متفاوتی از سفید مورد نیاز است.

پارامترهای هر یک از این سه مورد می توانند به طور گسترده ای متفاوت باشند و این بخشی از چیزی است که به تعریف فضاهای رنگی مختلف کمک می کند. برای اصطلاحات بیشتر مربوط به رنگ، به راهنمای تعریف رنگ ما مراجعه کنید.

فضاهای رنگی مختلف کدام اند؟

فضاهای رنگی که بیشتر توسط طراحان استفاده می شوند شامل CIELAB، RGB، CMY، CMYK، CMYK+ و رنگ های اسپات مانند رنگ هایی هستند که در سیستم رنگی Pantone استفاده می شوند.

فضای رنگی CIELAB یا فضای رنگی Lab*

نحوه دیدن رنگ ها توسط ما به صورت ریاضی نگاشت شده است تا بتوانیم تمام رنگ های قابل مشاهده را به شکل عدد توصیف کنیم. همان طور که عرض جغرافیایی، طول جغرافیایی و ارتفاع می توانند یک موقعیت را روی کره زمین توصیف کنند، سه مقدار در CIELAB می توانند مشخص کنند که یک رنگ در فضای رنگی CIELAB در چه موقعیتی قرار دارد.

CIELAB یک سیستم رنگی از نوع opponent است که در آن L* روشنایی یا تاریکی، a* قرمزی یا سبزی و b* زردی یا آبی بودن یک رنگ را توصیف می کند. CIELAB یک فضای رنگی مستقل از دستگاه است که توسط CIE (کمیسیون بین المللی روشنایی، که معمولا با نام اختصاری CIE، برگرفته از نام فرانسوی Commission internationale de l’éclairage، شناخته می شود) توصیه شده و بر اساس سیستم بینایی انسان توسعه یافته است، نه بر اساس یک دستگاه نمایشگر یا چاپ خاص.

چرا برای چاپ به CMYK نیاز داریم؟

رایج ترین شکل چاپ تمام رنگی بر اساس استفاده هوشمندانه از فیلترهای قرمز، سبز و آبی است که به شکل مرکب های cyan، magenta و yellow به ترتیب عمل می کنند تا طول موج های مختلف نور سفید بازتاب شده از زیرلایه را حذف یا فیلتر کنند.

ما می توانیم مقدار نور فیلتر شده توسط هر مرکب را با اجازه دادن به بخشی از زمینه یا زیرلایه برای عبور بدون فیلتر، تغییر دهیم. این کار «screening» نامیده می شود. یک ناحیه screen شده با درصد یکنواختی از مرکب، برای مثال ناحیه ای که به گونه ای screen شده باشد که شامل 70 درصد مرکب cyan و 30 درصد کاغذ باشد، tint نامیده می شود.

از نظر تئوری، هنگامی که tintهای مساوی از cyan، magenta و yellow را ترکیب کنید، باید یک سایه خاکستری خنثی به دست آورید و هنگامی که هر سه مرکب در 100 درصد و کاغذ در 0 درصد باشند، باید رنگ سیاه ایجاد شود.

با این حال، مرکب ها و کاغذهای تجاری بسیار دور از حالت ایده آل هستند و هنگامی که مرکب ها روی یکدیگر چاپ می شوند، همیشه رفتار ایده آلی ندارند. برای مثال، تولید مرکب cyan که فقط قرمز را فیلتر کند و مطلقا هیچ سبز یا آبی را فیلتر نکند، عملا غیرممکن است.

در نتیجه، هنگامی که ناحیه ای را با 100 درصد cyan، magenta و yellow چاپ می کنید، سیاه خالص به دست نمی آورید. در عوض، یک ناحیه قهوه ای تیره و کدر از مرکب بیش از حد اشباع شده ایجاد می شود که می تواند باعث مشکلات خشک شدن و چسبیدن ورق های چاپ شده به یکدیگر شود.

برای دستیابی به سیاه ها و خاکستری های بهتر، از جمله مرکب سیاه مورد نیاز برای متن، چاپکاران مقدار کلی رنگ های اصلی CMY را کاهش داده و مقداری مرکب سیاه اضافه می کنند.

«CMYB» نام گیج کننده ای برای این فرایند می بود، زیرا حرف B اغلب برای نشان دادن «blue» استفاده می شود. بنابراین چاپکاران از حرف K، به معنای «key»، استفاده می کنند تا به «CMYK» برسیم که معمولا چاپ چهاررنگ نیز نامیده می شود.

چاپکاران CMYK را دوست دارند زیرا مرکب کمتری مصرف می کند، باعث صرفه جویی در هزینه می شود و زمان خشک شدن را کوتاه می کند. اما CMYK تنها یکی از شکل های چاپ رنگ فرایندی است؛ اصطلاحی کلی برای هر سازوکاری که رنگ ها را با استفاده از مقادیر مرکب های اصلی ایجاد می کند.

در واقع، برخی سیستم های رنگ فرایندی از هفت یا تعداد بیشتری مرکب اصلی استفاده می کنند.

RGB در برابر CMYK: تفاوت چیست؟

به زبان ساده، RGB به رنگ های اصلی نور یعنی Red، Green و Blue اشاره دارد که در مانیتورها، صفحه های تلویزیون، دوربین های دیجیتال و اسکنرها استفاده می شوند. CMYK به رنگ های اصلی پیگمنت یعنی Cyan، Magenta، Yellow و Black اشاره دارد. اینها مرکب هایی هستند که در ماشین چاپ در «چاپ چهاررنگ فرایندی» استفاده می شوند که معمولا «چاپ تمام رنگی» یا «چاپ چهاررنگ» نامیده می شود.

ترکیب نور RGB رنگ سفید ایجاد می کند، در حالی که ترکیب مرکب های CMYK رنگ سیاه ایجاد می کند.

با این حال، مفید است که RGB و CMY را تبدیل های ساده ای از یکدیگر در نظر بگیریم. در واقع، CMY را می توان شکل خاصی از RGB در نظر گرفت که از مقادیر منفی قرمز، سبز و آبی استفاده می کند.

نکته اصلی که باید درباره این دو فضای رنگی به خاطر داشته باشید این است که سه رنگ اصلی، هنگامی که به روش های مختلف با یکدیگر ترکیب شوند، تمام چیزی هستند که برای فریب دادن چشم انسان و ایجاد تصور مشاهده تمام رنگ های ممکن مورد نیاز است.

• در یک دنیای ایده آل، tintهای مساوی cyan، magenta و yellow باید یک خاکستری خنثی ایجاد کنند. در واقعیت، چنین نیست، زیرا مرکب ها، زیرلایه ها و فرایندهای چاپ بسیار دور از حالت ایده آل هستند. بنابراین، خاکستری خنثی هرگز با چاپ مقادیر مساوی yellow، magenta و cyan به دست نمی آید.

تعریف رنگ

RGB و CMYK فضاهای رنگی وابسته به دستگاه هستند، زیرا نتایج نهایی ارتباط بسیار نزدیکی با تجهیزات و نحوه استفاده از آنها دارند. همان طور که هیچ دو مانیتوری مقادیر یکسان RGB را دقیقا به یک شکل نمایش نمی دهند، هیچ دو ماشین چاپی نیز مجموعه ای از مقادیر CMYK را دقیقا به یک شکل بازتولید نمی کنند.

در واقع، به دلیل تعداد بسیار زیاد متغیرها در فرایند چاپ، بازتولید یک ترکیب CMYK مشخص روی شش ماشین چاپ مختلف به شش رنگ متفاوت منجر خواهد شد.

جذب زیرلایه، افزایش اندازه نقاط هنگام پخش شدن، میزان چسبندگی لایه های مرکب به یکدیگر و توانایی مرکب های مختلف برای فیلتر کردن نور به شکل مورد نظر، تنها برخی از عواملی هستند که در کنار یکدیگر ویژگی منحصر به فرد هر فرایند چاپ و ماشین چاپ را ایجاد می کنند.

تفاوت در میزان نگهداری و تعمیرات و همچنین تاثیر یک اپراتور بر اپراتور دیگر را نیز به این موارد اضافه کنید تا تفاوت های ظریف رنگ تقریبا نامحدود شوند.

به همین دلیل، نه مقادیر RGB و نه مقادیر CMYK را نمی توان برای تعریف یک رنگ استفاده کرد. در عوض، باید RGB و CMYK را دستورالعمل هایی برای ایجاد رنگ در نظر بگیریم. دستورالعمل خاص مورد نیاز برای بازتولید یک رنگ مشخص، از یک دستگاه یا فرایند به دستگاه یا فرایند دیگر متفاوت خواهد بود.

فضای رنگی CMYK+ یا ECG، چاپ با گستره رنگی توسعه یافته

بزرگ ترین مزیت فرمت های چاپ فرایندی مانند CMYK این است که مرکب ها روی ماشین چاپ باقی می مانند و لازم نیست بین سفارش های مختلف تعویض شوند.

با این حال، در حالی که چاپ فرایندی اقتصادی ترین روش چاپ است، بازتولید برخی رنگ ها تنها با استفاده از چهار رنگ بسیار دشوار است.

در یک محیط معمول چاپ، با استفاده از CMYK می توان حدود 55 درصد از رنگ های Spot سیستم Pantone Matching System یا PMS را با تفاوت بصری که به سختی قابل تشخیص است، به دست آورد.

افزودن رنگ پنجم، ششم یا حتی هفتم به چاپ فرایندی CMYK می تواند گستره رنگی را افزایش دهد و درصد رنگ های Pantone قابل دستیابی را تا حدود 90 درصد بالا ببرد.

Pantone فرمول خود را برای چاپ Extended Color Gamut یا ECG با افزودن سه مرکب پایه دیگر، یعنی orange، green و violet، به مجموعه مرکب های CMYK ایجاد کرده است و مجموعه CMYKOGV را به وجود آورده تا بیشتر رنگ های Spot موجود در Pantone را با چاپ فرایندی تولید کند.

فرمت Extended Gamut همان مزایای چاپ فرایندی چهاررنگ را ارائه می دهد، با محدودیت های کمتر در تعداد رنگ های PMS-matched که می توان در یک سفارش قرار داد.

تقاضا برای دستیابی به رنگ هایی بهتر، سریع تر و اقتصادی تر از همیشه بیشتر است و فناوری چاپ نیز برای پاسخگویی به انتظارات مشتریان از نظر کیفیت و بهره وری پیشرفت کرده است.

سیستم های چاپ Extended Gamut نیز تکامل یافته اند و دستگاه های چاپ 6، 7 و 8 رنگ، به ویژه برای چاپ عریض و چاپ دیجیتال، محبوبیت پیدا کرده اند.

در سراسر جهان، کارشناسان صنعت، رهبران و دانشگاه ها همچنان با آزمایش های مستمر و پیشرفت های فنی، امکانات این حوزه را توسعه می دهند.

فضای رنگی وابسته به دستگاه چیست؟

RGB و CMYK فضاهای رنگی وابسته به دستگاه هستند، زیرا نتایج نهایی ارتباط بسیار نزدیکی با تجهیزات و نحوه استفاده از آنها دارند.

در مقابل، CIELAB نمونه ای از یک فضای رنگی مستقل از دستگاه است، زیرا بر اساس هیچ دوربین، اسکنر، نمایشگر یا ماشین چاپ خاصی نیست.

همان طور که هیچ دو مانیتوری مقادیر یکسان RGB را دقیقا به یک شکل نمایش نمی دهند، هیچ دو ماشین چاپی نیز مجموعه ای از مقادیر CMYK را دقیقا به یک شکل بازتولید نمی کنند. در واقع، به دلیل تعداد بسیار زیاد متغیرهای موجود در فرایند چاپ، بازتولید یک ترکیب CMYK مشخص روی شش ماشین چاپ مختلف به شش رنگ متفاوت منجر خواهد شد.

جذب زیرلایه، افزایش اندازه نقاط هنگام پخش شدن، میزان چسبندگی لایه های مرکب به یکدیگر و توانایی مرکب های مختلف برای فیلتر کردن نور به شکل مورد نظر، تنها برخی از عواملی هستند که در کنار یکدیگر ویژگی منحصر به فرد هر فرایند چاپ و ماشین چاپ را ایجاد می کنند.

تفاوت در میزان نگهداری و تعمیرات و همچنین تاثیر یک اپراتور بر اپراتور دیگر را نیز به این موارد اضافه کنید تا تفاوت های ظریف رنگ تقریبا نامحدود شوند.

به همین دلیل، نه مقادیر RGB و نه مقادیر CMYK را نمی توان برای تعریف یک رنگ استفاده کرد. در عوض، باید RGB و CMYK را دستورالعمل هایی برای ایجاد رنگ در نظر بگیریم. دستورالعمل خاص مورد نیاز برای بازتولید یک رنگ مشخص، از یک دستگاه یا فرایند به دستگاه یا فرایند دیگر متفاوت خواهد بود.

چاپ رنگ اسپات

رنگ های چاپی که بدون screen یا نقطه ایجاد می شوند، مانند رنگ هایی که در Pantone Matching System یا PMS یافت می شوند، رنگ اسپات یا رنگ سالید نامیده می شوند.

رنگ های اسپات به طور مشخص از مجموعه ای از مرکب های سالید مخلوط می شوند که باعث می شود نسبت به رنگ های ایجادشده با فرایند چهاررنگ، تمیزتر و روشن تر باشند.

خلوص و ثبات آنها باعث می شود برای کاربردهایی مانند لوگوهای سازمانی و برنامه های هویت بصری مناسب باشند؛ جایی که باید از حتی تغییرات جزئی در رنگ جلوگیری شود.

استفاده از رنگ های Spot Pantone نه تنها رنگی اشباع تر و زنده تر نسبت به نسخه های فرایندی ایجاد می کند، بلکه توانایی شما برای بازتولید و انتقال رنگ در سراسر جهان را نیز افزایش می دهد، زیرا استانداردهای Pantone در سراسر جهان مورد استفاده قرار می گیرند.

از آنجا که هر رنگ به صورت جداگانه مخلوط و در چاپگر بارگذاری می شود، چاپ رنگ اسپات برای سفارش های یک، دو یا سه رنگ مناسب تر است و می تواند هزینه اجرای بیشتری نسبت به چاپ فرایندی داشته باشد.

چاپکاران رنگ های اسپات مشخص را بر اساس شماره شناسایی آنها سفارش می دهند یا آنها را با استفاده از Pantone Ink Mixing Formula مخلوط می کنند.

ایجاد یک رنگ Spot Pantone از نظر مفهومی شبیه مخلوط کردن رنگ های زرد و آبی برای ساخت سبز است؛ فقط با درجه بسیار بیشتری از دقت.

رنگ های اسپات در اتاق مرکب یا توسط تامین کننده مرکب، با استفاده از پالت 18 رنگ مرکب پایه و یک Pantone Ink Mixing Formula منحصر به فرد، مخلوط می شوند.

یک Pantone Chip باید همراه مرکب به عنوان مرجع قرار گیرد تا اطمینان حاصل شود که چاپکار رنگ مورد نظر را روی ماشین چاپ به دست می آورد.

رنگ های اسپات به یک یونیت روی ماشین چاپ اضافه می شوند و به عنوان یک رنگ سفارشی چاپ می شوند. پس از پایان سفارش، مرکب رنگ اسپات باید خارج شود.

برای تولید 18 مرکب پایه مورد استفاده برای مخلوط کردن رنگ های PMS، تولیدکنندگان مرکب باید از Pantone مجوز داشته باشند و برای حفظ مجوز خود، باید هر سال نمونه هایی از رنگ های مرکب پایه را برای تایید ارسال کنند.

این اقدامات کنترل کیفیت به اطمینان از بازتولید یکنواخت رنگ های Spot Pantone در سراسر جهان کمک می کنند.

راهنماهای Pantone

پیش از انتخاب یک رنگ Spot Pantone برای یک سفارش، بهتر است بررسی کنید که در صورتی که لازم باشد آن رنگ به صورت چاپ فرایندی چهار یا هفت رنگ و نه به صورت اسپات چاپ شود، چه ظاهری خواهد داشت.

در اینجا مراجع Pantone قرار دارند که می توانند به شما برای گرفتن بهترین تصمیم در هر سفارش کمک کنند.

PANTONE COLOR BRIDGE

Pantone Color Bridge یک مقایسه بصری کنار هم میان رنگ Spot Pantone در سمت چپ و نزدیک ترین شبیه سازی CMYK مطابق با استاندارد صنعت در سمت راست نمایش می دهد.

داده های sRGB و HTML در زیر رنگ اسپات و مقادیر CMYK در زیر شبیه سازی چاپ می شوند.

این راهنماها به عنوان یک «پل» میان چاپ رنگ سالید، چاپ CMYK و طراحی وب عمل می کنند و به صورت جداگانه روی کاغذ coated یا uncoated یا به صورت مجموعه ای دو راهنما در دسترس هستند.

PANTONE EXTENDED GAMUT GUIDE

Extended Gamut Guide با استفاده از یک فرایند چاپ هفت رنگ با کیفیت بسیار بالا و مرکب های CMYKOGV چاپ شده است تا 1729 رنگ Spot PMS را به طور دقیق شبیه سازی کند.

با استفاده از این راهنما، می توانید به صورت بصری مقایسه کنید که یک رنگ Pantone تا چه اندازه در یک محیط چاپ فرایندی هفت رنگ بازتولید خواهد شد.

PANTONE FORMULA GUIDE

Pantone Formula Guide رنگ های Spot Pantone را همراه با فرمول های متناظر مرکب آنها نمایش می دهد که از 18 مرکب پایه Pantone با نسبت های مختلف استفاده می کنند.

هر رنگ با شماره مرجع Pantone و فرمول های دقیق اختلاط مرکب، به صورت درصد حجمی، برای کاغذهای coated و uncoated نمایش داده می شود.

رنگ های Pantone Metallic، Pastel و Neon نیز بخشی از Pantone Matching System محسوب می شوند، زیرا آنها نیز بدون استفاده از screen ایجاد می شوند.

Pantone Formula Guide ابزار مناسبی برای تعیین این موضوع است که آیا یک رنگ Spot Pantone بهترین انتخاب برای یک سفارش است یا خیر.