برچسب‌های الکترونیکی؛ به نفع مصرف‌کنندگان هستند یا ابزار افزایش قیمت

طبق نظر اقتصاددانان، برچسب‌های الکترونیکی قفسه (ESL) ممکن است برای مصرف‌کنندگان کم‌درآمد مفید باشند و به کاهش ضایعات غذایی کمک کنند. این یافته‌ها ادعاهای قانون‌گذاران را که فناوری مذکور منبع افزایش قیمت در فروشگاه‌های مواد غذایی است، به چالش می‌کشد. مطالعه هیچ مدرکی مبنی بر افزایش ناگهانی قیمت حتی در دوره‌های تورم بالا پیدا نکرده است.

برچسب‌های الکترونیکی قفسه که به‌طور فزاینده جایگزین برچسب‌های کاغذی قیمت می‌شوند، در سال‌های اخیر مورد بررسی سیاسی قرار گرفته‌اند. قانون‌گذاران آمریکایی، از جمله سناتورها Elizabeth Warren، Bernie Sanders و نامزد شهرداری نیویورک Zohran Mamdani، نگرانی‌هایی مطرح کرده‌اند که این فناوری می‌تواند برای «افزایش ناگهانی قیمت» در فروشگاه‌ها استفاده شود و آن را شبیه افزایش قیمت‌هایی دانسته‌اند که در اپلیکیشن‌های حمل و نقل مانند Uber یا بلیت‌های هواپیما به صورت دینامیک دیده می‌شود.

Ioannis Stamatopoulos، اقتصاددان دانشگاه Texas در Austin و همکار مقاله پژوهشی، به Packaging Insights می‌گوید: قانون‌گذاران هشدار داده‌اند که ESLها ممکن است افزایش ناگهانی قیمت را فعال کنند — عملی که در آن قیمت‌ها به طور پویا در پاسخ به عواملی مانند زمان روز، آب و هوا یا افزایش تقاضا افزایش می‌یابند.

این مقاله پژوهشی پس از تحلیل بیش از ۱۸۰ میلیون مشاهده سطح محصول و انجام یک تحقیق تجربی برای بررسی اینکه آیا ESLها باعث افزایش قیمت در زمان واقعی می‌شوند یا خیر، با این روایت مخالفت می‌کند.

برچسب‌های الکترونیکی و مصرف‌کنندگان کم‌درآمد
قوانینی برای ممنوعیت ESLها در ایالت‌های آمریکا، از جمله Arizona، Rhode Island و Maine، پیشنهاد شده است.

اقتصاددانان می‌گویند هدف قرار دادن برچسب‌های دیجیتال به عنوان منبع افزایش قیمت، حواس را از عوامل واقعی هزینه‌های غذایی پرت می‌کند. Stamatopoulos استدلال می‌کند: نگرانی اصلی این است که ESLها می‌توانند تغییرات سریع و غیرشفاف قیمت را ممکن کنند و به خرده‌فروشان امکان دهند تا قیمت‌ها را در زمان واقعی افزایش دهند بدون اینکه مشتریان متوجه شوند یا بتوانند به راحتی قیمت‌ها را مقایسه کنند. قانون‌گذاران نگرانند این امر می‌تواند عدالت قیمتی را تضعیف کند، به‌ویژه اگر قیمت‌ها در مواقع اضطراری یا ساعات اوج افزایش یابند.

او ادامه می‌دهد: در نامه‌های عمومی قانون‌گذاران به Kroger و Walmart، آنها افزایش ناگهانی قیمت با استفاده از ESL را به عنوان ‘سودجویی شرکتی’ مطرح کردند و هشدار دادند که این امر می‌تواند به خانواده‌هایی که با هزینه‌های غذایی دست و پنجه نرم می‌کنند، آسیب برساند. این نامه‌ها نگرانی از گران شدن کالاهای اساسی خانگی در دوره‌های تقاضای بالا را مطرح کرده‌اند که به طور نامتناسب بر مصرف‌کنندگان کم‌درآمد تأثیر می‌گذارد.

با این حال، مقاله جدید نشان می‌دهد که ESLها می‌توانند به مصرف‌کنندگان، به ویژه خریداران کم‌درآمد، سود برسانند. این فناوری امکان کاهش سریع قیمت کالاهایی که نزدیک به تاریخ انقضا هستند، مانند محصولات تازه یا لبنیات، را فراهم می‌کند. فروشگاه‌ها می‌توانند اطمینان حاصل کنند که این کالاها به خانواده‌های نیازمند می‌رسند و به جای دور ریختن، مورد استفاده قرار می‌گیرند.

مطالعات پیشین نشان می‌دهند که ESLها ممکن است موثرتر از ممنوعیت‌های دولتی ضایعات مواد غذایی ارگانیک باشند که در ۱۱ ایالت آمریکا اجرایی شده است.

علل نوسانات قیمت
اقتصاددانان داده‌های ۱۱۴ فروشگاه در چهار ایالت آمریکا را بررسی کردند که بین اکتبر ۲۰۲۲ و نیمه ۲۰۲۴ به تدریج ESLها را پذیرفته‌اند. آنها تمرکز خود را بر شناسایی افزایش‌های کوتاه‌مدت و بدون توضیح قیمت گذاشتند — شاخص‌های افزایش ناگهانی قیمت.

Stamatopoulos توضیح می‌دهد: ما ‘افزایش ناگهانی’ را به عنوان افزایش موقت قیمت که بیش از هفت روز طول نمی‌کشد و پس از آن کاهش قیمت رخ می‌دهد، تعریف می‌کنیم. ما همچنین مراقب بودیم که مواردی مانند تغییرات در تبلیغات، بازگشت به قیمت پایه پس از تخفیف یا کاهش عمق تخفیف که همچنان زیر قیمت معمول باقی می‌ماند، را مستثنی کنیم.

قبل از پذیرش ESL، چنین ناهنجاری‌هایی در تنها یکی از هر ۲۰۰۰۰ محصول رخ می‌داد. طبق مطالعه، پس از پذیرش، این فراوانی اندکی افزایش یافت و تفاوت ۰.۰۰۰۶ درصد بود. ESLها می‌توانند به خرده‌فروشان امکان دهند فروشگاه‌های کارآمد ایجاد کنند.

نویسندگان یافته‌اند که قیمت‌های پایه می‌توانند هزینه‌های عمده‌فروشی و رفتار رقبا را منعکس کنند. تغییرات کوتاه‌مدت معمولا ناشی از تبلیغات تولیدکننده مانند «یکی بخر، یکی رایگان ببر» است که اغلب ماه‌ها قبل برنامه‌ریزی شده‌اند. طبق نظر اقتصاددانان، این تغییرات واکنشی به شرایط محلی نیستند.

علاوه بر این، قیمت‌گذاری عمدتا در سراسر زنجیره فروشگاه‌ها یکنواخت باقی مانده است. وقتی قیمت‌ها تغییر کردند، در همه مکان‌ها اعمال شدند و نه به صورت انتخابی بر اساس تقاضای محلی.

Stamatopoulos اضافه می‌کند: برخلاف Uber یا هتل‌ها، فروشگاه‌های مواد غذایی از یک کالا سود نمی‌برند — آنها از کل سبد خرید شما و وفاداری بلندمدت شما سود می‌برند. استفاده از افزایش ناگهانی قیمت می‌تواند مشتریان را دور کند و آنها را برای همیشه از فروشگاه‌ها براند، که آخرین چیزی است که خرده‌فروشان می‌خواهند.

اروپا پیشتاز در فناوری
Stamatopoulos اشاره می‌کند که آمریکا در زمینه ESLها عقب‌تر از اروپا است. تجربه اروپا نشان می‌دهد که ESLها برای افزایش ناگهانی قیمت استفاده نمی‌شوند. آنها برای کاهش ضایعات و بهبود دسترسی به غذای سالم استفاده می‌شوند. شرکت فناوری فرانسوی VusionGroup در چند کشور اروپایی ESLهای خود را راه‌اندازی کرده و به فروشگاه‌ها امکان می‌دهد تا بر اساس مدل کسب‌وکار پایدار، مثبت و انسان‌محور فعالیت کنند.

محققان قصد دارند داده‌های بیشتری جمع‌آوری کنند و مطالعه را گسترش دهند. Stamatopoulos می‌گوید: ما فراتر از دوره شش ماهه‌ای که توسط قانون‌گذاران درخواست شده بود، رفته‌ایم و تحلیل خود را تا ۲۱ ماه پس از پذیرش ESL گسترش داده‌ایم. با این حال، می‌توان تصور کرد که نظارت بلندمدت‌تری انجام شود.

او ادامه می‌دهد: اگرچه ما در حال حاضر بر روی یک خرده‌فروش تحت نظارت قانونی تمرکز کرده‌ایم، مطالعات گسترده‌تر که اثرات ESL را در چندین خرده‌فروش، به ویژه بزرگانی مانند Walmart یا Kroger مقایسه کنند، می‌تواند قابلیت تعمیم را آزمایش کند.

نگرانی اصلی این است که ESLها می‌توانند تغییرات سریع و غیرشفاف قیمت را ممکن کنند و به خرده‌فروشان امکان دهند تا قیمت‌ها را در زمان واقعی افزایش دهند بدون اینکه مشتریان متوجه شوند یا بتوانند به راحتی قیمت‌ها را مقایسه کنند. قانون‌گذاران نگرانند این امر می‌تواند عدالت قیمتی را تضعیف کند، به‌ویژه اگر قیمت‌ها در مواقع اضطراری یا ساعات اوج افزایش یابند.