گزارش جدید Sapio Research نشان می‌دهد که با وجود افزایش اهمیت داده‌های اختصاصی در بازاریابی B2B، بسیاری از تیم‌های بازاریابی و روابط عمومی در تحلیل اطلاعات و تبدیل نتایج پژوهش به محتوای کاربردی با مشکل روبه‌رو هستند. این چالش نه‌تنها بهره‌وری تیم‌ها را کاهش می‌دهد، بلکه باعث می‌شود بخش قابل توجهی از سرمایه‌گذاری سازمان‌ها در تحقیقات بازار به ارزش واقعی تبدیل نشود. این گزارش که در فوریه 2025 و بر اساس نظرسنجی از ۳۰۰ متخصص بازاریابی در بریتانیا و آمریکا تهیه شده، بر شکاف میان توانایی‌های خلاقانه بازاریابان و نیاز روزافزون به تحلیل داده تأکید می‌کند.

داده‌های فراوان، بهره‌برداری محدود

در فضای رقابتی امروز، محتوای مبتنی بر پژوهش می‌تواند به برندها کمک کند تا از میان انبوه پیام‌های تبلیغاتی و محتوای تولیدشده با هوش مصنوعی متمایز شوند و اعتماد مخاطبان را به دست آورند. با این حال، تحلیل داده‌ها برای بسیاری از متخصصان بازاریابی به یکی از موانع اصلی تولید محتوای مؤثر تبدیل شده است.

بر اساس یافته‌های گزارش، ۶۸ درصد از پاسخ‌دهندگان اعلام کرده‌اند که در تحلیل و پردازش داده‌های عددی توانایی بالایی ندارند و تنها یک نفر از هر ۲۰ نفر گفته است که هنگام تحلیل داده‌های پژوهشی با هیچ چالشی مواجه نمی‌شود.

پیامد این وضعیت، استفاده ناکافی از اطلاعات موجود است. ۵۸ درصد از سازمان‌ها تنها از بخشی از داده‌هایی استفاده می‌کنند که در اختیارشان قرار می‌گیرد. همچنین، ۴۷ درصد از پاسخ‌دهندگان با حجم بیش از حد اطلاعات مواجه‌اند و همین تعداد، هماهنگ کردن نتایج پژوهش با اهداف کسب‌وکار را یکی از دشواری‌های خود می‌دانند. پیچیدگی داده‌ها و دشواری درک نتایج نیز برای ۳۷ درصد از افراد مشکل‌ساز است.

کاهش بهره‌وری و بازده سرمایه‌گذاری

یکی از یافته‌های مهم گزارش، زمان قابل توجهی است که تیم‌های بازاریابی صرف خواندن، بررسی و درک داده‌ها می‌کنند. به‌طور متوسط، ۲۳ درصد از زمان اجرای یک کمپین مبتنی بر پژوهش به تحلیل و فهم اطلاعات اختصاص می‌یابد؛ زمانی که تقریباً دو برابر سهم فعالیت‌هایی مانند تدوین روایت محتوایی، نگارش تیترها و ترویج نتایج پژوهش است.

این مسئله در شرایطی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که سازمان‌ها باید با بودجه‌های محدودتر، محتوای بیشتری تولید کنند. طبق گزارش، میانگین بازده سرمایه‌گذاری در کمپین‌های مبتنی بر پژوهش و محتوای تخصصی تنها ۲۱ درصد است؛ رقمی که از فاصله میان هزینه‌های انجام‌شده و ارزش حاصل از این فعالیت‌ها حکایت دارد.

با این حال، مشکل لزوماً کمبود داده یا بی‌ارزش بودن تحقیقات نیست. بخش مهمی از ظرفیت بالقوه پژوهش‌ها به دلیل دشواری تحلیل و استفاده مجدد از یافته‌ها بلااستفاده می‌ماند.

ظرفیت پنهان برای تولید محتوای بیشتر

نتایج نظرسنجی نشان می‌دهد که ساده‌تر شدن فرایند تحلیل داده‌ها می‌تواند بهره‌وری کمپین‌های بازاریابی را به میزان قابل توجهی افزایش دهد.

۷۸ درصد از پاسخ‌دهندگان گفته‌اند اگر تحلیل داده‌ها سریع‌تر و آسان‌تر انجام شود، یافته‌های پژوهشی را برای تولید محتوای بیشتر یا اجرای کمپین‌های هدفمندتر به کار خواهند گرفت. همچنین، ۸۲ درصد تمایل دارند در زمان دیگری به داده‌ها بازگردند تا روندها و بینش‌های تازه‌ای کشف کنند و از آن‌ها برای توسعه فعالیت‌های روابط عمومی بهره ببرند.

در حال حاضر، سازمان‌ها به‌طور متوسط از هر پروژه تحقیقاتی چهار خروجی بازاریابی تولید می‌کنند. پاسخ‌دهندگان معتقدند با دسترسی آسان‌تر به داده‌ها، این تعداد می‌تواند به هفت خروجی برسد؛ افزایشی معادل ۷۵ درصد.

این یافته نشان می‌دهد که ارزش یک پروژه تحقیقاتی نباید به انتشار یک گزارش یا اجرای یک کمپین محدود شود. داده‌های یک پژوهش می‌توانند مبنای تولید مجموعه‌ای از محتواها، پیام‌های رسانه‌ای، مطالب تخصصی و ابزارهای پشتیبان فروش قرار گیرند؛ به شرط آنکه تحلیل و استخراج بینش از اطلاعات، فرایندی ساده و قابل استفاده باشد.

هوش مصنوعی؛ فرصت همراه با ریسک

با افزایش فشار کاری و نیاز به تحلیل سریع‌تر اطلاعات، بسیاری از تیم‌های بازاریابی به ابزارهای هوش مصنوعی مولد روی آورده‌اند. بر اساس گزارش، ۹۲ درصد از سازمان‌ها از مدل‌های زبانی بزرگ (LLM) در بخشی از کمپین‌های محتوای تخصصی خود استفاده می‌کنند. تولید محتوا با ۴۵ درصد و خودکارسازی وظایف روزمره و تحلیل داده‌ها، هر کدام با ۴۴ درصد، از کاربردهای اصلی این ابزارها هستند.

در میان ابزارهای مورد استفاده برای تحلیل داده یا تولید محتوا، ChatGPT با سهم ۵۰ درصدی در صدر قرار دارد؛ پس از آن Microsoft Copilot با ۲۲ درصد و Gemini با ۱۶ درصد قرار گرفته‌اند.

با وجود این استقبال، استفاده از مدل‌های زبانی عمومی برای تحلیل داده‌های پژوهشی با دو نگرانی اساسی همراه است: احتمال ارائه اطلاعات نادرست و خطر افشای داده‌های محرمانه. بارگذاری جداول تحقیقاتی و اطلاعات اختصاصی سازمان در ابزارهای عمومی می‌تواند امنیت داده‌ها را به مخاطره بیندازد. از سوی دیگر، پاسخ‌های تولیدشده توسط این ابزارها ممکن است شامل خطا، برداشت نادرست یا تعمیم‌های بیش از حد باشند.

این نگرانی با توجه به ماهیت محتوای مبتنی بر پژوهش اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا هدف چنین محتوایی، تقویت اعتبار برند و جلب اعتماد مخاطب است. انتشار نتیجه‌ای نادرست می‌تواند به‌جای تقویت اعتبار سازمان، آن را تضعیف کند.

گزارش همچنین نشان می‌دهد ۹۶ درصد از پاسخ‌دهندگان، ایجاد اعتماد و تقویت اعتبار را از اهداف مهم کمپین‌های مبتنی بر پژوهش می‌دانند. بنابراین، سرعت بیشتر در تحلیل نباید به بهای کاهش دقت، قابلیت اطمینان یا امنیت اطلاعات تمام شود.

راهکار؛ پیوند تحلیل داده با خلاقیت

جمع‌بندی گزارش Sapio Research بر این نکته تأکید دارد که راه‌حل، تبدیل همه بازاریابان به تحلیلگران داده نیست. سازمان‌ها باید به‌جای کنار گذاشتن توانایی‌های خلاقانه تیم‌های خود، فرایند تحلیل را ساده‌تر کنند تا متخصصان بتوانند بر تفسیر نتایج، روایت‌پردازی و تولید محتوای متناسب با نیاز مخاطب تمرکز کنند.

در این مسیر، همکاری با متخصصان تحقیقات بازار، ارائه داده‌ها در قالب‌های روشن و قابل فهم و برنامه‌ریزی برای استفاده چندباره از یافته‌ها می‌تواند نقش مهمی داشته باشد. همچنین، ابزارهای هوش مصنوعی تخصصی که برای تحلیل داده‌های پژوهشی طراحی شده‌اند، در صورت برخورداری از سازوکارهای مناسب برای کنترل دقت و حفاظت از اطلاعات، می‌توانند به کاهش زمان تحلیل کمک کنند.

در نهایت، ارزیابی موفقیت محتوای تخصصی نیز باید فراتر از شمارش دانلودها، کلیک‌ها و سرنخ‌های فروش باشد. تأثیر پژوهش بر تصویر برند، میزان پوشش رسانه‌ای و توانایی آن در ایجاد ارتباط با مخاطبان کلیدی، معیارهایی هستند که می‌توانند ارزش واقعی سرمایه‌گذاری در تحقیقات بازار را بهتر نشان دهند.

پیام اصلی گزارش روشن است: مزیت رقابتی در بازاریابی امروز صرفاً به دسترسی به داده‌های بیشتر وابسته نیست؛ بلکه به توانایی تبدیل داده‌ها به بینش‌های معتبر، روایت‌های جذاب و محتوایی بستگی دارد که بتواند بر تصمیم‌گیری مخاطبان اثر بگذارد.

منبع: گزارش Crunched by Numbers: The Challenges Faced by Today’s B2B Marketers in Producing Research-Led Thought Leadership، منتشرشده توسط Sapio Research، سال ۲۰۲۵.